Ο ρατσισμός μερίδας ανεγκέφαλων Αποελιστών καταγγέλλεται σε UEFA και FIFA – Αναφορά και στον ”Ποτέ” της Ομόνοιας

Η τραγική εικόνα του πανό που ανάρτησαν δύο ανεγκέφαλοι οπαδοί του ΑΠΟΕΛ, που δεν εκφράζουν ασφαλώς την συντριπτική πλειοψηφία του σωματείου της πρωτεύουσας καταγγέλλεται από την ΚΙΣΑ (Κίνηση για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό).

Η καταγγελία υποβλήθηκε πρώτα στην Αρχή κατά τουΡατσισμού και των διακρίσεων και ακολούθως σε Αστυνομία, ΑΠΟΕΛ, ΚΟΠ, Διαιτητή, Παρατηρητή του Αγώνα ΑΠΟΕΛ-ΑΕΚ, ΚΟΑ.

Παραθέτουμε αυτούσια την καταγγελία:

Κυρία
Ελίζα Σαββίδου
Αρχή κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων
Λευκωσία
15 Σεπτεμβρίου 2015

Αγαπητή κυρία Σαββίδου

Καταγγελία κατά των εξής: Αστυνομία, ΑΠΟΕΛ, ΚΟΠ, Διαιτητή, Παρατηρητή του Αγώνα ΑΠΟΕΛ-ΑΕΚ, ΚΟΑ

Με την παρούσα το παρακαλώ όπως η Αρχή κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων διερευνήσει την καταγγελία μου για προώθηση ρατσιστικού μίσους και ενεργοποίησης της νομοθεσίας τις ενάντια στο ρατσιστικό έγκλημα και μίσος, τις πρακτικές οργάνωσης και αστυνόμευσης του συγκεκριμένου ποδοσφαιρικού αγώνα ΑΠΟΕΛ-ΑΕΚ και των ποδοσφαιρικών αγώνων γενικότερα από τους ιθύνοντες:
• Την Αστυνομία
• Την ΚΟΠ και τη διαιτησία
• Τον διαιτητή του αγώνα που έχει την γενική ευθύνη για την διεξαγωγή ενός αγώνα χωρίς ρατσιστικό μίσος
• Τον παρατηρητή που έχει την ευθύνη καταγραφής των περιστατικών
• Το ποδοσφαιρικό σωματείο ΑΠΟΕΛ
• Τον ΚΟΑ

Η φωτογραφία πιο πάνω όπου οπαδοί του ΑΠΟΕΚΛ ανάρτησαν πανό όπου αναγραφόταν το μήνυμα «Refugees go home» κατά τη διάρκεια του αγώνα με την ΑΕΚ αποτελεί ύβρη και προώθηση του ρατσιστικού μίσους. Είναι η πολλοστή φορά που παρατηρούμε ρατσιστικές συμπεριφορές από οπαδούς του ΑΠΟΕΛ και αυτό γίνεται με συγκάλυψη, ή απλώς με κάποια χλιαρή ή έντονη φραστική καταδίκη και διαχωρίζοντας τη θέση τους οι ιθύνοντες.

Το 2014 είχε πάλι ξεσπάσει μια έντονη συζήτηση που ξέσπασε μετά τη ρατσιστική συμπεριφορά από μερίδα οπαδών του ΑΠΟΕΛ σε βάρος του ποδοσφαιριστή Μίκαελ Ποτέ (Κυριακή 30.11.2014) και την αδικαιολόγητη και παράνομη τιμωρία του θύματος, του ποδοσφαιριστή, από το διαιτητή. Και τότε είχα υποβάλει παράπονο στην Αρχή κατά του Ρατσισμού.

Από την όλη συζήτηση τότε θεωρώ ότι εξάγονται συγκεκριμένα συμπεράσματα τα οποία σήμερα επιβεβαιώνονται. Επιβάλλεται επιτακτικά όπως ξεριζώσουμε το ρατσιστικό έγκλημα από το ποδόσφαιρο. Αυτό όμως απαιτεί, πέρα από τις φραστικές καταδίκες τις γενικόλογες τοποθετήσεις, συγκεκριμένα, άμεσα και αποφασιστικά μέτρα. Μόνο έτσι θα έχουμε ουσιαστική πρόοδο και τη νίκη κατά του ρατσιστικού και νεοναζιστικού εκτρώματος στην ευρύτερη κοινωνία.

Η καταπολέμηση του ρατσισμού στα γήπεδα ως υπεράσπιση της κοινωνίας
1 Ενώ καταγράφω στα θετικά το γεγονός ότι υπήρξε πάλι καταδίκη του περιστατικού της συμπεριφοράς, η φραστική καταδίκη αντί η λήψη μέτρων για να αποτραπεί η ανάρτηση του πανό, ή κατεβεί το πανό και να τιμωρηθούν οι ένοχοι συντελεί στο να συνεχίζονται αυτά τα φαινόμενα. Η δε ανακοίνωση της διοίκησης του ΑΠΟΕΛ που αποπειράται να απαλλαγεί από τις ευθύνες της για το περιστατικό είναι ενδεικτική της ανευθυνότητας που επικρατεί. Η ανακοίνωση της αναφέρει: ««Η ανάρτηση πανό στη κερκίδα του ΑΠΟΕΛ από μεμονωμένα άτομα, σε σχέση με τους πρόσφυγες, ουδεμία σχέση έχει με τις αξίες και τα ιδανικά της πλειοψηφίας του κόσμου μας». Αυτή η στάση είναι πολύ διαφορετική από τη στάση που τήρησε, φραστικά τουλάχιστον, στη περίπτωση του ρατσιστικού περιστατικού με τον ποδοσφαιριστή Ποτέ: Η διοίκηση του ΑΠΟΕΛ τότε είχε απολογηθεί στον ποδοσφαιριστή με σαφή δήλωση όπου διαχώριζε πλήρως τη θέση της ομάδας από τους ρατσιστές, τονίζοντας ότι θα παρθούν αποφασιστικά μέτρα για την τιμωρία των ενόχων.

Παρά τα όσα οι εκπρόσωποι του σωματίου/εταιρείας δηλώνουν για όσα θετικά έχουν πράξει (π.χ. το φιλμάκι ενάντια στο ρατσισμό κτλ), τόσο το ίδιο το περιστατικό, όσο το ότι υπήρχαν απαγορευμένα φασιστικά σύμβολα στον συγκεκριμένο αγώνα που έχουν καταγγελθεί, αποδεικνύουν ότι έχει αποτύχει από τον να ξεριζώσει το κακό του ρατσισμού και των νεοναζιστικών πυρήνων από τους οργανωμένους φιλάθλους του. Είναι δεκάδες τα παραδείγματα επιθέσεων ενάντια σε Τουρκοκύπριους, Τούρκους αθλητές, μετανάστες, ακόμα και ενάντια σε Κύπριους που μοιάζουν με μετανάστες έξω από το οίκημα του ΑΠΟΕΛ. Δεν έχει λάβει κανένα ουσιαστικό μέτρο η διοίκηση του ΑΠΟΕΛ, εξ ου και η προχθεσινή συμπεριφορά της μερίδας αυτής των οπαδών. Επομένως, δεν εννοεί αυτό που δηλώνει η διοίκηση, δεν προτίθεται να λάβει κανένα μέτρο η ομάδα.

2 Παρατηρώ ότι αντί να διεξαχθεί συζήτηση ως προς τους τρόπους για να ξηλωθεί ο ρατσισμός από τα γήπεδα μας, πάλι κάποιοι επιχειρούν να πάρουν τη συζήτηση αλλού. Το στοίχημα είναι να γίνει συνείδηση στη καταπληκτική πλειοψηφία των φιλάθλων και των σωματείων τους που είναι δημοκράτες να απομονώσουν τους συνειδητούς ρατσιστές και να καταστήσουν σαφές ότι από τούδε και στο εξής θα επιδείξουν μηδενική ανοχή στο ρατσισμό, ως οφείλουν. Αυτό επιβάλλει καθολική προσέγγιση και συνδυασμό κοινωνικών και ποινικών μέτρων. Μόνο έτσι θα εκδιωχτούν τα εγκληματικά αυτά στοιχεία από τα γήπεδα.

3 Ιδιαίτερα αρνητικό θεωρώ ότι στη συζήτηση ορισμένοι αποπειρώνται και πάλι να εξισώσουν, να συγκρίνουν ή να συσχετίσουν το ευρέως διαδομένο υβρεολόγιο του γηπέδου με το ρατσισμό. Αυτά τα δύο φαινόμενα δεν συγκρίνονται. Καταδικαστέες και απαράδεκτες είναι ασφαλώς οι λογής ύβρεις και βωμολοχίες, ωστόσο αποτελούν εντελώς διαφορετικής ποιότητας φαινόμενο σε σύγκριση με το ρατσισμό που αποτελεί σοβαρή εγκληματική πράξη. Παρομοίως επιχειρείται να συγκριθεί ο ρατσισμός με την οπαδική βία. Προωθείται δε ο σχολιασμός περί «χούλιγκαν» και «ανεγκέφαλων». Σήμερα πια, αυτοί οι χαρακτηρισμοί όχι μόνο είναι ανεπαρκείς, όχι μόνο δεν βοηθούν αλλά αποπροσανατολίζουν, παραπλανούν και συσκοτίζουν: αν όπως πολλοί ισχυρίζονται είναι «ανεγκέφαλοι», τότε οι οπαδοί αυτοί δεν έχουν καμιά ευθύνη – αφού δεν έχουν μυαλό.

3 Η πραγματικότητα ωστόσο είναι άλλη: Υπάρχουν ορισμένοι συνειδητοποιημένοι ρατσιστικοί και νεοφασιστικοί πυρήνες που κρύβονται πίσω από την ανωνυμία. Ωστόσο, υπάρχει και ο λανθάνων ρατσισμός που βασίζεται στις αρνητικές παρακαταθήκες ιδεολογιών που αποκλείουν ή υποτιμούν τους άλλους, προκαταλήψεις και άλλες κοινωνικές πεποιθήσεις και πρακτικές. Δεν χαρίζουμε ούτε ένα που είναι νοήμον και δημοκράτης στους ρατσιστές, με τους οποίους μας χωρίζει άβυσσος. Η εξάλειψη του ρατσισμού από το γήπεδο και των νεοναζιστικών γκρουπούσκουλων που κρύβονται στο πλήθος αποτελεί δημοκρατική ανάγκη για υπεράσπιση της κοινωνίας.

Η Αρχή κατά του Ρατσισμού καλείται να παρέμβει και να πάρει μέτρα

Απαιτείται η σαφής τοποθέτηση της αρμόδιας αρχής επί του θέματος, δηλ. της Αρχής κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων και η λήψη κυρώσεων, όχι απλώς μια γενική ανάλυση του θέματος ή φραστική καταδίκη.

Με αυτό το σκεπτικό που καταγγέλλω στην αρχή το χειρισμό του θέματος από τους εξής
• Την Αστυνομία
• Την ΚΟΠ και τη διαιτησία
• Τον διαιτητή του αγώνα που έχει την γενική ευθύνη για την διεξαγωγή ενός αγώνα χωρίς ρατσιστικό μίσος
• Τον παρατηρητή που έχει την ευθύνη καταγραφής των περιστατικών
• Το ποδοσφαιρικό σωματείο ΑΠΟΕΛ
• Τον ΚΟΑ
για τις εξής παραβιάσεις των καθηκόντων τους, το σύνταγμα και τους νόμους:

• Απέτυχαν να προστατεύσουν τους ποδοσφαιριστές φιλάθλους από το ρατσισμό και να στείλουν ένα σαφές και αποφασιστικό μήνυμα κάνοντας ότι είναι αναγκαίο για να τιμωρηθούν οι ένοχοι και να προστατευτεί το άθλημα.
• Απέτυχαν να προστατεύσουν τους ποδοσφαιριστές φιλάθλους από το ρατσισμό.

Το σκεπτικό του παραπόνου μου έχει ως εξής:
1. Η Αρχή κατά του Ρατσισμού οφείλει να υποδείξει τα σοβαρά ποινικά παραπτώματα που υπάρχουν στην προκειμένη περίπτωση. Οφείλει λοιπόν να παραπέμψει τη πτυχή αυτή στο Γενικό Εισαγγελέα, ο οποίος προφανώς δεν έχει λάβει τα μνήματα των καιρών και προχωρήσει σε ποινικές διώξεις κατά των ρατσιστών και των νεοναζιστών. Υπάρχει ποινικό αδίκημα με βάση το άρθρο ν41(β)) του ποινικού κώδικα και του νόμου που μεταφέρει την Ευρωπαϊκή Απόφαση Πλαίσιο για την καταπολέμηση του ρατσισμού μέσω του ποινικού δικαίου (νόμος 134(I)/2011), ο οποίος προβλέπει σαφώς βαρύτερες ποινές μέχρι 5 χρόνια και που ποινικοποιεί και την υποβοηθητική προς τους ρατσιστές στάση του διαιτητή. Σχετικός είναι επίσης ο νόμος Ν. 11(III)/92 που ενσωματώνει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων (UN Convention on the Elimination of All Forms of RacialDiscrimination).

2. Υπάρχει ζήτημα και για την Αστυνομία: Ποια η στάση της αστυνομίας την ώρα του περιστατικού; Κατά τη συζήτηση στη βουλή για την Απόφαση Πλαίσιο για το ρατσισμό, πολέμησε και κέρδισε το δικαίωμα να μπορεί να κινήσει διαδικασίες ακόμα και όταν δεν έχει λάβει συγκεκριμένο παράπονο. Η αστυνομία έχει ευθύνη.

3. Παρά το ότι ο Νόμος 59(Ι)/2004 δεν δημιουργεί ποινικά αδικήματα και έχει εφαρμογή μόνο σε συγκριμένους τομείς, ωστόσο δίνει νομικές διεξόδους στα θύματα και τους επηρεαζόμενους. Υπήρξε σαφής παραβίαση του νόμου Περί Ίσης Μεταχείρισης (Φυλετική ή Εθνοτική Καταγωγή) Νόμος του 2004 (59(I)/2004), ο οποίος απαγορεύει τις διακρίσεις και επιβάλλει την ευθύνη σε «όλα τα πρόσωπα του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων των δημοσίων φορέων, των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των οργανισμών δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου» σε σχέση με τα «τις εργασιακές συνθήκες και τους όρους απασχόλησης» (άρθρο 4(γ)). Οι ποδοσφαιριστές, και συγκεκριμένα οι μη Κύπριοι, έχουν το δικαίωμα να απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα και προστασία όπως όλοι οι άλλοι. Οι ρατσιστικές συμπεριφορές ρητά απαγορεύονται από τους κανονισμούς της ΚΟΠ, ενώ οι υπάρχει και θέμα ρατσιστικής παρενόχλησης. Σύμφωνα με τον νόμο «παρενόχληση» σημαίνει «ανεπιθύμητη συμπεριφορά λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής με σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας προσώπου και τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος».

4. Οι διαιτητές και οι αρχές του γηπέδου είχαν τη νομική ευθύνη να προστατευόσουν το άθλημα από το ρατσισμό και τη ξενοφοβία. Η ευθύνη αυτή σήμαινε ότι έπρεπε να φροντίσουν να κατεβεί αμέσως το πανό και να εκκενωθεί το γήπεδο από τους ενόχους. Αντί αυτού, η διαιτησία προχώρησε ανενόχλητα στον αγώνα, ενώ δεν γνωρίζω τι κατέγραψε ο παρατηρητής του αγώνα. Επομένως, καταγγέλλω τους διαιτητές για ρατσιστική συμπεριφορά και την «νομιμοποίηση» της ρατσιστικής παρενόχλησης. Καταγγέλλω επίσης τις αρχές του γηπέδου που ανέχθηκαν και επέτρεψαν την παρενόχληση αυτή.

5. Καταγγέλλω την αστυνομία, διαιτησία και τις αρχές (ΚΟΠ, ΚΟΑ και ΑΠΟΕΛ) για την αθέτηση του καθήκοντος τους να προσφέρουν απρόσκοπτη πρόσβαση στο θέαμα του ποδοσφαίρου, ελεύθερο από ρατσιστικές στρεβλώσεις. Τόσο όσον αφορά τους ποδοσφαιριστές, όσον και το ευρύτερο κοινό που ήταν παρόν αλλά και όσων αγαπούν το σπορ, ο νόμος θεωρεί ρατσιστική διάκριση την παρεμπόδιση στην «πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες που είναι διαθέσιμα στο κοινό»: Η δημιουργία ρατσιστικού κλίματος και το φυλετικό υβρεολόγιο αποτελούν ουσιαστικό εμπόδιο στην απόλαυση του θεάματος και επομένως αποτελούν εμπόδιο στην πρόσβαση. Κι αυτό αφορά στους ιθύνοντες δηλαδή όλους έχουν διοικητική ευθύνη στο γήπεδο και της διαιτησίας.

6. Καταγγέλλω το ΑΠΟΕΛ γιατί δεν έχει λάβει τα απαιτούμενα μέτρα για να ξεριζώσει το ρατσισμό και νεοφασισμό από μερίδα των οπαδών του.
Καλώ την Αρχή όπως παρέμβει άμεσα και όπως αξιοποιήσει τις εξουσίες που της παρέχει ο νόμος Περί Καταπολέμησης των Φυλετικών και Ορισμένων Άλλων Διακρίσεων (Επίτροπος) Νόμος του 2004 (42(I)/2004).

Με εκτίμηση Δρ. Νίκος Τριμικλινιώτης
Ανώτερος Εμπειρογνώμονας για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα, Παρατηρητήριο για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα, το Ρατσισμό και τη Ξενοφοβία RAXEN

Η ΚΙΣΑ έχει επίσης υποβάλει καταγγελία για το περιστατικό στην Aρχή κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων όπως και στο Fare Network (http://www.farenet.org/) που συνεργάζεται με την UEFA και τη FIFA για θέματα ρατσισμού και διακρίσεων στο ποδόσφαιρο.