Ν. Κοτζιάς: Η Αθήνα υποστηρίζει και μια «ειλικρινή» λύση του Κυπριακού

Στήριξη στην Κύπρο από τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά, ο οποίος τονίζει ότι «η Ελλάδα πιστεύει, επιθυμεί και υποστηρίζει μια Κύπρο πραγματικά ανεξάρτητη και κυρίαρχη – μια Κύπρο ομοσπονδιακή, χωρίς το βάρος της ντροπής: μια τρίτη δύναμη να έχει υπό κατοχή έδαφος του νησιού και κατ’ επέκταση της ΕΕ».
Αρκετά μεγάλο μέρος της ομιλίας του στην Οξφόρδη, που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών του St Anthony’s College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης με θέμα την ελληνική εξωτερική πολιτική εν καιρώ κρίσης, αφορούσε την Κύπρο.
Η σχέση με την Κύπρο είναι κεντρικής σημασίας για την Ελλάδα, είπε ο κ. Κοτζιάς. «Αν ενοχλούμαστε από την παρουσία ξένων δυνάμεων στη Ουκρανία, ένα κράτος που δεν είναι μέλος της Ένωσης, η ενόχλησή μας θα έπρεπε να είναι απείρως μεγαλύτερη με την κατοχή τμήματος της Κύπρου, μιας χώρας μέλους της ΕΕ, από μια ξένη δύναμη», συνέχισε.
Σημείωσε ότι η Αθήνα υποστηρίζει και θα συνεχίσει να υποστηρίζει μια «ειλικρινή» λύση του Κυπριακού, χωρίς έξωθεν πιέσεις. Μια λύση που θα κάνει τους Τουρκοκύπριους «να νιώθουν ότι το νησί είναι το σπίτι τους» και τους Ελληνοκύπριους να αισθάνονται ασφαλείς. «Γι’ αυτό υποστηρίζουμε τα μεγαλύτερα δυνατά – όχι τα μεγαλύτερα ή τα δυνατά αλλά τα μεγαλύτερα δυνατά- δικαιώματα των Τουρκοκύπριων και των τριών μειονοτήτων. Και από την άλλη πλευρά τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια για τους Ελληνοκύπριους», είπε ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών και συμπλήρωσε: «Το λειτουργικό πρόβλημα της Κύπρου δεν είναι ούτε η κατανομή πόρων ούτε οι διάφορες των κοινοτήτων της. Είναι η κατοχή. Η παρουσία 43.000 Τούρκων στρατιωτών, ενός για κάθε τέσσερις εποίκους στην κατεχόμενη Κύπρο, ενός για κάθε δυο εναπομείναντες Τουρκοκύπριους, καθώς οι περισσότεροι έχουν διαφύγει στο εξωτερικό».
Πρόσθεσε ότι η ελληνική κυβέρνηση θέλει μια συνολική και πραγματική λύση στο Κυπριακό πρόβλημα και ότι θα στηρίξει κάθε διαδικασία. «Αλλά σε καμία περίπτωση δε θέλουμε μια εικονική λύση με την οποία θα κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας. Ούτε από την άλλη θέλουνε να γίνουμε αιχμάλωτοι της ιστορίας. Για αυτό προτείνουμε μια πραγματική, ουσιαστική λύση. Για αυτό υποστηρίζουμε τις δικοινοτικές συνομιλίες και για αυτό θέλουμε να φέρουμε ένα τέλος στο καθεστώς των εγγυητριών δυνάμεων. Ξένα στρατεύματα δε χρειάζονται στην Κύπρο που είναι μέλος της ΕΕ. Και άλλωστε, τι είδους λύση θα ήταν αυτή που θα επέβαλε τη συνέχιση της παρουσίας τους, που θα έλεγε ‘ναι όλα έχουν λυθεί αλλά όλα πρέπει να μείνουν τα ίδια’;» αναρωτήθηκε ο υπουργός.
Για την Τουρκία και την Ελλάδα ανέφερε ότι πρέπει τα δύο έθνη να συνυπάρξουν στην ίδια περιοχή και για αυτό πρέπει να δημιουργηθούν οι συνθήκες για συνεργασία. «Η λύση του Κυπριακού και το τέλος κάθε παραβίασης ή απειλών θα απελευθερώσει πολλαπλές συνεργατικές δυνάμεις μεταξύ των λαών μας», σημείωσε ο κ. Κοτζιάς. Είπε επίσης ότι με σκοπό τη δημιουργία μιας καλύτερης ατμόσφαιρας εμπιστοσύνης έχει συμφωνηθεί η προώθηση συγκεκριμένων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης που προτάθηκαν από την Ελλάδα στην Τουρκία.
Από εκεί και πέρα ο κ. Κοτζιάς έκανε λόγο για χαρακτηριστικές αδυναμίες της ΕΕ ως προς τον πολιτικό προσανατολισμό της που τον έχουν «εντυπωσιάσει» κατά τους λίγους μήνες παρουσίας του στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. Αναφέρθηκε στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, σημειώνοντας ότι η ΕΕ «πρέπει να μάθει να βλέπει πέρα από τη μύτη της». Ως σύγχρονες προκλήσεις ανέφερε ενδεικτικά το δημογραφικό και την ανεργία, σημειώνοντας ότι λύση δεν είναι η κατάργηση του κράτους πρόνοιας, αλλά η αυξημένη παραγωγικότητα και η κοινωνική ενσωμάτωση νεαρών ταλαντούχων ανθρώπων από όλο τον κόσμο στην ευρωπαϊκή κοινωνία.
Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν δύο φαινομενικά αντιφατικοί στόχοι: η προστασία των δημοκρατικών, κοινωνικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η διασφάλιση της ασφάλειας και της σταθερότητας. Ως εκ τούτου, ο Υπουργός Εξωτερικών κάλεσε την ΕΕ να συνεισφέρει προς μία Ευρώπη της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της συμμετοχής όλων των κρατών μελών, με τα ίδια δικαιώματα, στο θεσμικό της σύστημα.
Κάλεσε επίσης την Ένωση να ενδυναμώσει την πορεία της πολιτικής συνεργασίας και ολοκλήρωσης, με σεβασμό προς τις παραδόσεις, τις επιλογές, και τις ανάγκες των εθνικών κρατών, διασφαλίζοντας τον σεβασμό της Ευρωπαϊκής Χάρτας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, «την οποία η τρόικα τόσο κατάφωρα παραβίασε στην Ελλάδα».
Όπως συμπλήρωσε, «η ΕΕ πρέπει να διαχειρίζεται το μέλλον μας όχι ως στιγμιαία ενέργεια ούτε ως συμβούλιο μετόχων που σκέφτεται με ορίζοντα κερδών τριμήνου. Πρέπει να ξαναμάθει να σκέφτεται μακροπρόθεσμα, να αναλογίζεται στις συνέπειες των πράξεών της και να περιλαμβάνει σε κάθε απόφασή της οραματιστικά στοιχεία βασισμένα στις αξίες και στα ιδεώδη μιας δημοκρατικής πολιτείας».
Πρόσθεσε ότι η ΕΕ μπορεί να χρησιμοποιεί σύνθετα και πολυπρόσωπα εργαλεία εξωτερικής πολιτικής, αλλά αυτό θα πρέπει να γίνεται με στόχο να έρθει η άλλη πλευρά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και όχι με στόχο τη διάλυση της άλλης πλευράς ή την εξώθησή της προς την αναρχία και την αποσταθεροποίηση. «Δεν μπορούμε να έχουμε τις νεότερες γενιές μας να ακούνε από το χάραμα ως τα μεσάνυχτα τις λέξεις τιμωρία, μνημόνια, καταπίεση».
Σχολίασε ότι η ΕΕ εξελίσσεται από ένα σύστημα βασισμένο στο κράτος δικαίου και την κουλτούρα του συμβιβασμού σε μια αυτοκρατορία στην οποία η γραφειοκρατία των Βρυξελλών, οι χρηματαγορές και το Βερολίνο, που κάποιοι αποκαλούν «νέα Ρώμη», παίζουν ειδικό ρόλο και έχουν συγκεκριμένα δικαιώματα επί του συστήματος. Σε σχετική ερώτηση από το ακροατήριο έκανε λόγο για ανατροπή των προσπαθειών δεκαετιών για αποκατάσταση του δημοκρατικού ελλείμματος στην ΕΕ.
Με άλλα λόγια, είπε ο κ. Κοτζιάς, η σημερινή ΕΕ πρέπει να επιστρέψει στις ιδρυτικές της αξίες, εμπλουτισμένες με τις εμπειρίες τόσων δεκαετιών ώστε να αντιμετωπίσει το «τρίγωνο της αστάθειας» που σχηματίζεται, του οποίου τις κορυφές προσδιόρισε ως Ουκρανία, Λιβύη και Μέση Ανατολή.
Για την αντιμετώπιση των απειλών αυτού του τριγώνου αστάθειας, η ελληνική εξωτερική πολιτική, είπε ο υπουργός, λαμβάνει κάθε δυνατό μέτρο, με συνεργασίες με χώρες όπως η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, τους Παλαιστίνιους και την Τουρκία. Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, είπε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική υποστηρίζει την επίλυση της κρίσης βάσει των αρχών του διεθνούς δικαίου, την υπεράσπιση της ακεραιότητας και ανεξαρτησίας της Ουκρανίας και τις συμφωνίες του Μινσκ. Έκανε δε ιδιαίτερη αναφορά στον ελληνικής καταγωγής πληθυσμό της Μαριούπολης.
Γενικότερα ως προς τις επιδιώξεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ο Νίκος Κοτζιάς έκανε λόγο για δυνητικές συμφωνίες ενδυνάμωσης σχέσεων με τρίτες χώρες αμέσως μόλις επιλυθούν τα προβλήματα ρευστότητας της ελληνικής οικονομίας.
Πρόσθεσε ότι «είμαστε προσανατολισμένοι προς την εξειδίκευση της Ελλάδα στα τρία ‘Δέλτα’: διαπραγμάτευση, διαβούλευση και διαιτησία», εξηγώντας ότι η Ελλάδα θέλει να γίνει καταλύτης επίλυσης διεθνών προβλημάτων, εκμεταλλευόμενη τις σχέσεις της με πολλές χώρες. Ανέφερε ενδεικτικά τις κρίσεις μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, Ιρανών και Ευρωπαίων, Ουκρανών και Ρώσων, οι οποίοι θα μπορούσαν να συζητήσουν ήρεμα για τα προβλήματά τους σε κάποιο από τα εκατοντάδες νησιά της χώρας.
Τέλος, επισήμανε την ιδιαίτερη δυνατότητα της Ελλάδας να συνεργαστεί με αναδυόμενες οικονομίες και να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ των χωρών αυτών και της Δύσης/ΕΕ, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα και στην αθρόα εισροή προσφύγων και μεταναστών στην Ευρώπη από την Ασία και τη βόρεια Αφρική, λέγοντας ότι η Ελλάδα αναπτύσσει συνεργασίες στην ανατολική Μεσόγειο για να συμβάλλει στη δημιουργία ισχυρών πυλώνων περιφερειακής σταθερότητας. Εξέφρασε δε την ελπίδα να υπάρξει μεγαλύτερη υποστήριξη από την ΕΕ.
Κατά τις ερωταποκρίσεις που ακολούθησαν την ομιλία του, ο κ. Κοτζιάς ανέφερε ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι έχουν επικρίνει τη στάση της Αθήνας έναντι της Ρωσίας, παρά το γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει κάνει κάτι που δεν αποτελεί πρακτική και άλλων χωρών μελών της ΕΕ και ενώ παράλληλα έχει τηρήσει πλήρως τις συμφωνηθείσες κυρώσεις σε βάρος της Μόσχας.