«Όλα σε Ένα»: Εκ βάθρων μεταρρύθμιση για οικοδομική ανάπτυξη

Λευκωσία: Ριζικές τομές στην πολεοδομική πολιτική και κατά συνέπεια και στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας, οι οποίες θα δώσουν σημαντική ώθηση στην οικοδομική βιομηχανία, φέρνει το έργο που ξεκίνησε το Υπουργείο Εσωτερικών και το οποίο αφορά τον τρόπο εξέτασης και έκδοσης των Πολεοδομικών Αδειών, Αδειών Οικοδομής και Πιστοποιητικών Έγκρισης.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα συμπεριλαμβάνεται στο σχέδιο δράσης για το πλαίσιο ενεργειών του Υπουργείου, με στόχο την άμβλυνση των συνεπειών της κρίσης στον τομέα της ανάπτυξης, και που περιλαμβάνει τόσο τη λήψη μέτρων όσο και την εισαγωγή ριζικών τομών για την άμεση βελτίωση και επίσπευση των διαδικασιών που αφορούν την αδειοδότηση και έλεγχο των αναπτύξεων, όπως και την έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας.

Όπως ανέφερε στον «Φ» ο Λειτουργός Επικοινωνίας του Υπουργείου Εσωτερικών Μιχαλάκης Χριστοδουλίδης, σκοπός του Υπουργείου είναι «η δημιουργία ενός σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου πολεοδομικών και οικοδομικών κανονισμών, με συνοπτικό περιεχόμενο και με σωστή δομή, που θα υποστηρίζεται από εγκριμένα έγγραφα με κατευθυντήριες γραμμές και τεχνικούς κανόνες, η σημαντική ενίσχυση του οικοδομικού ελέγχου με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, η εφαρμογή απλών, ευέλικτων και ταχέων διαδικασιών και μεθόδων, η διαφάνεια, η αύξηση της παραγωγικότητας και η μείωση των καθυστερήσεων».

Σημαντικό ρόλο στη μεταρρύθμιση της ανάπτυξης, εξήγησε, διαδραματίζει η αναθεώρηση της σχετικής νομοθεσίας για τις διαδικασίες εξέτασης και έκδοσης των Πολεοδομικών Αδειών, Αδειών Οικοδομής, Πιστοποιητικών Έγκρισης και γενικά των ενεργειών που συνδέονται με την αδειοδότηση της οικοδομικής ανάπτυξης. Το εν λόγω έργο, που έχει ξεκινήσει πρόσφατα η υλοποίηση του σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ευρωπαϊκής Ενσωμάτωσης και Οικονομικής Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών της Αυστρίας, περιλαμβάνει τη μελέτη του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου και των σχετικών προβλημάτων που ταλανίζουν την οικοδομική ανάπτυξη. Ακολούθως θα υποβληθούν εισηγήσεις με βάση τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, για τον ορθολογισμό της διαδικασίας έκδοσης της Πολεοδομικής Άδειας και της Άδειας Οικοδομής, του Πιστοποιητικού Έγκρισης καθώς και της διαδικασίας του οικοδομικού ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης και της επίβλεψης των έργων.

Ταυτόχρονα, το έργο περιλαμβάνει και την ετοιμασία τριών εγκριμένων εγγράφων σχετικά με τις βασικές απαιτήσεις των δομικών έργων, οι οποίες αφορούν την Υγιεινή, Υγεία και Περιβάλλον, την Προστασία κατά του Θορύβου και την Εξοικονόμηση Ενέργειας και Διατήρηση της Θερμότητας. Τα εγκεκριμένα έγγραφα θα αποτελούν παράρτημα της Νομοθεσίας και θα περιλαμβάνουν τις σχετικές τεχνικές απαιτήσεις για τον σχεδιασμό των κτηρίων και δομικών έργων.
Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί περί τα τέλη Ιουλίου 2017. Το κόστος του Προγράμματος, το οποίο θα καλυφθεί μέσω της τεχνικής βοήθειας της Ε.Ε. κατόπιν αιτήματος που προωθήθηκε μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης και σε συνεννόηση με τη Μονάδα Διοικητικής Μεταρρύθμισης, ανέρχεται στις 150.000 ευρώ.

Σύμφωνα με την ενημέρωση από το Υπουργείο Εσωτερικών, ήδη, την προηγούμενη εβδομάδα, στα πλαίσια του προγράμματος, ξένοι εμπειρογνώμονες υπό τον συντονισμό των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών είχαν εντατικές συναντήσεις τόσο με κρατικές υπηρεσίες όπως και άλλα οργανωμένα σύνολα εμπλεκομένων και επηρεαζόμενων, π.χ. Μονάδα Διοικητικής Μεταρρύθμισης, Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, Τμήμα Περιβάλλοντος, Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, Πυροσβεστική Υπηρεσία, ΚΟΤ, Υπηρεσία Ενέργειας, Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, Ένωση Δήμων, ΕΤΕΚ, Συνδέσμους επιστημόνων μηχανικών, Ομοσπονδία Συνδέσμων Εργολάβων Οικοδομών Κύπρου, Πολεοδομικές Αρχές, Οικοδομικές Αρχές, Παγκύπριο Σύνδεσμο Επιχειρηματιών Ανάπτυξης Γης και Οικοδομών, ΚΕΒΕ, ΟΕΒ, Συμβούλια Υδατοπρομήθειας, Συμβούλια Αποχετεύσεων κ.ά.

«Φυσικά, έχουν τεθεί και άλλοι στόχοι με σκοπό την άμβλυνση των προβλημάτων που απαντώνται στις διαδικασίες αδειοδότησης της ανάπτυξης, στόχοι για τους οποίους ήδη λαμβάνονται μέτρα και δρομολογούνται ενέργειες», δήλωσε ο κ. Χριστοδουλίδης, ο οποίος έκανε αναφορά στους τέσσερις πυλώνες δράσης του προγράμματος.

Ο πρώτος πυλώνας, για τον οποίο ήδη έχει γίνει αναφορά, αφορά τη νομοθεσία που διέπει την αδειοδότηση της ανάπτυξης. Πέραν των πιο πάνω ενεργειών, έχουν τεθεί και ήδη υλοποιούνται άλλα μέτρα. Π.χ. η θεώρηση ότι είναι χορηγημένη η Πολεοδομική Άδεια σε εγκεκριμένο οικόπεδο μέχρι τεσσάρων μονάδων κατοικίας, είτε σε ενιαία οικοδομή, δηλαδή τετρακατοικία ή σε ανεξάρτητες οικοδομές δηλαδή τέσσερις ανεξάρτητες κατοικίες ή συνδυασμό τους. Επίσης, η πρόσφατη εφαρμογή (τον Μάιο) της τροποποίησης της νομοθεσίας που προβλέπει τη διεύρυνση των τύπων οικοδομών για τις οποίες ο Υπουργός Εσωτερικών έχει δικαίωμα να εκδίδει δικαιολογημένο Διάταγμα Εξαίρεσης από την υποχρέωση έκδοση άδειας οικοδομής κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις και απαιτήσεις, ώστε να αποφορτιστεί το σύστημα αδειοδότησης διατηρώντας όμως την εποπτεία και τη δυνατότητα ελέγχου.

Επίσης, για σκοπούς υποβολής ορθά συμπληρωμένων πολεοδομικών/οικοδομικών αιτήσεων προωθήθηκε η ανάληψη των διαβουλεύσεων από τους μελετητές, γεγονός που αναμένεται να μειώσει σημαντικά και το χρόνο εξέτασης της αίτησης από τις Αρχές.

Ο δεύτερος πυλώνας αφορά τις διαδικασίες που ακολουθούνται από τις αρμόδιες Αρχές στην εργασία τους. «Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που διαδραματίζει εξίσου σημαντικό ρόλο η υλοποίηση του έργου «Ιππόδαμος» που αφορά την ολοκληρωμένη μηχανογράφηση των διαδικασιών της πολεοδομικής άδειας και της άδειας οικοδομής, έργο που παραδίδεται σε δοκιμαστική φάση περί τα τέλη του 2017», ανέφερε ο κ. Χριστοδουλίδης. Το νέο σύστημα, το οποίο θα προσφέρει την ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων, την ανταλλαγή πληροφοριών και αλληλογραφίας, όπως και την παρακολούθηση της πορείας της αίτησης, έχει ενσωματωθεί στο έργο για την ανάπτυξη και την εφαρμογή ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος που να καλύπτει τις μηχανογραφικές ανάγκες και απαιτήσεις του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως και των Επαρχιακών Διοικήσεων, δηλαδή τις άδειες οικοδομής.

Ο τρίτος πυλώνας, αφορά τις υποχρεώσεις των εμπλεκομένων στην ανάπτυξη. Κατόπιν διαμόρφωσης πολιτικής από τον Υπουργό Εσωτερικών, προωθήθηκε και εφαρμόστηκε νομοθεσία που προβλέπει τη δυνατότητα πλέον στις αρμόδιες Οικοδομικές Αρχές για επιβολή χρηματικών ποινών για παραβάσεις της νομοθεσίας στους ιδιοκτήτες οικοδομών, μελετητές, επιβλέποντες μηχανικούς κ.ά. Παράλληλα, και σε συνεννόηση με το ΕΤΕΚ, προωθείται η νομοθετική ρύθμιση για την εφαρμογή του Μητρώου Μελετητών και Επιβλεπόντων Μηχανικών που θα τηρείται από το ΕΤΕΚ για την εγγραφή και έλεγχο των αρχιτεκτόνων και πολιτικών μηχανικών που θα εμπλέκονται στις διαδικασίες αδειοδότησης και επίβλεψης των έργων.

Ο τέταρτος πυλώνας, αφορά το εξαιρετικής σημασίας θέμα των αρμοδίων αρχών που εμπλέκονται στην ανάπτυξη. Σήμερα, με βάση τον περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο και περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο, λειτουργούν 10 Πολεοδομικές Αρχές και 36 Οικοδομικές Αρχές παγκύπρια. Με την πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών για μεταρρύθμιση του νομοθετικού πλαισίου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, προβλέπεται ένα νέο απλοποιημένο σύστημα, που θα αποτελείται από μια Ενιαία Αρχή Αδειοδότησης της Ανάπτυξης σε κάθε μια επαρχία, δηλαδή για την έκδοση τόσο των Πολεοδομικών Αδειών όσο και των Αδειών Οικοδομής, με βάση την αρχή «όλα σε ένα».

Πολύπλοκο έργο αλλά τεράστιας σημασίας

Η αλλαγή στο σύστημα αδειοδότησης για την ανάπτυξη δεν είναι εύκολη. Η μετάβαση στις αλλαγές απαιτεί υπομονή και σωστή συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στην οικοδομική βιομηχανία. Το τελικό αποτέλεσμα ωστόσο είναι αυτό που θα φέρει και τον επιδιωκόμενο στόχο για την ανάπτυξη και θα απαλλάξει από τον βραχνά της γραφειοκρατίας, που ταλανίζει τον συγκεκριμένο τομέα.

«Το έργο της εκ βάθρων μεταρρύθμισης και αναθεώρησης του συστήματος αδειοδότησης είναι ένα πολύπλοκο και δύσκολο έργο, όμως έργο τεράστιας σημασίας που θα είναι σταθμός στην ανάπτυξη του τόπου», ανέφερε ο Λειτουργός Επικοινωνίας του Υπουργείου Εσωτερικών, Μιχαλάκης Χριστοδουλίδης. «Σίγουρα όμως για την επιτυχία αυτού του έργου επιβάλλεται η συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους και επηρεαζόμενους, ώστε να προγραμματιστούν και να ληφθούν οι κατάλληλες ενέργειες για την εφαρμογή εκσυγχρονισμένης νομοθεσίας, καθώς και του τρόπου λειτουργίας των εμπλεκομένων στη διαδικασία αδειοδότησης, δηλαδή των Οικοδομικών Αρχών, μελετητών, ιδιοκτήτων και διαφόρων άλλων, με απώτερο στόχο τη βελτίωση του επιπέδου των υπηρεσιών που παρέχεται στους πολίτες και παράλληλα τη δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών που ευνοούν την ανάπτυξη», κατέληξε.

Η απάντηση στον τύφο ο πρώτος νόμος περί οικοδομών

Η γένεση του συστήματος οικοδομικού ελέγχου της ανάπτυξης στην Κύπρο τοποθετείται στα μέσα της δεκαετίας του 1940, όταν η Βρετανική Αποικιακή Κυβέρνηση υιοθέτησε τους Περί Οδών και Οικοδομών Κανονισμούς. Εκτός από την αναγκαιότητα για ρύθμιση της μέχρι τότε άναρχης ανάπτυξης, η έξαρση τυφοειδούς ιού υποχρέωσε τους Βρετανούς να λάβουν άμεσα μέτρα για βελτίωση των συνθηκών υγιεινής, εξαερισμού και υδροδότησης στις οικοδομές.

Όμως ο Νόμος που τέθηκε σε ισχύ το 1946, όσο και οι σχετικοί Κανονισμοί, σήμερα συνθέτουν ένα απαρχαιωμένο και δύσκαμπτο σύστημα, το οποίο αποτελείται από ένα σύνολο αναθεωρήσεων και τροποποιήσεων που έγιναν διαχρονικά, χωρίς να έχουν απλή και κατανοητή δομή ως νομικά έγγραφα, και χωρίς να δημιουργούν ένα σύγχρονο ενοποιημένο έγγραφο νομοθεσίας.
Παράλληλα, αυτή η πολύ σημαντική Νομοθεσία παρουσιάζει προβλήματα στην εφαρμογή της με επιπτώσεις στην οικοδομική βιομηχανία και στην ανάπτυξη της χώρας γενικά.

Οι καθυστερήσεις για την ολοκλήρωση εξέτασης των αιτήσεων, η μη κατηγοριοποίηση των οικοδομών με βάση ανάλυση κινδύνου και αδειοδότηση με βάση τις κατηγορίες αυτές, η απουσία ηλεκτρονικού συστήματος υποβολής και διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων αδειών οικοδομής και η μη έκδοση ή καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην έκδοση των Πιστοποιητικών Έγκρισης με αποτέλεσμα τη δημιουργία προβλημάτων τόσο στην αδειοδότηση της ανάπτυξης όσο και στην έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας, αποτελούν μόνο μέρος για τους λόγους που καθιστούν απόλυτα αναγκαία τη λήψη άμεσων μέτρων.

Με το πέρασμα του χρόνου, η νομοθεσία αυτή κατέστη δυσλειτουργική για να καλύψει τις σύγχρονες ανάγκες όπως αυτές διαμορφώθηκαν. Για όλους αυτούς τους λόγους, αλλά και εξαιτίας των προβλημάτων που προκάλεσε στον σημαντικό αυτό τομέα της οικονομίας, δηλαδή της οικοδομικής βιομηχανίας, η οικονομική κρίση, κρίθηκε αναγκαίος ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας.
Στόχος του εκσυγχρονισμού, η άμβλυνση των συνεπειών της κρίσης στον τομέα της ανάπτυξης, για την άμεση βελτίωση και επίσπευση των διαδικασιών που αφορούν στην αδειοδότηση και την έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας.

ΟΛΑ ΣΕ ΕΝΑ

Την προηγούμενη εβδομάδα, στα πλαίσια του προγράμματος ξένοι εμπειρογνώμονες υπό τον συντονισμό των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών είχαν εντατικές συναντήσεις τόσο με κρατικές υπηρεσίες όπως και άλλα οργανωμένα σύνολα εμπλεκομένων και επηρεαζομένων, αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Εσωτερικών.

Στο ίδιο πλαίσιο ενεργειών, το Υπουργείο Εσωτερικών έχει προωθήσει το νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπου «από ένα καθεστώς 10 Πολεοδομικών Αρχών και 36 Οικοδομικών Αρχών, μεταβαίνουμε σε ένα νέο απλοποιημένο σύστημα». Αυτό θα αποτελείται από μια Ενιαία Αρχή Αδειοδότησης της Ανάπτυξης σε κάθε μια επαρχία, για την έκδοση τόσο των Πολεοδομικών Αδειών όσο και των Αδειών Οικοδομής, με βάση την αρχή: Όλα σε ένα.

Εκ του αποτελέσματος
Το έργο εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας, που αφορά στην πολεοδομική πολιτική του κράτους, υπόσχεται να βάλει τέρμα στην ταλαιπωρία και τη γραφειοκρατία. Πρόκειται για μια αναχρονιστική νομοθεσία, η οποία έπρεπε εδώ και χρόνια να εκσυγχρονιστεί. Το πλήγμα στον τομέα της οικοδομικής βιομηχανίας, συνέπεια της οικονομικής κρίσης, είναι μεγάλο. Η οικοδομική ανάπτυξη είναι επίσης καθοριστικός παράγοντας στην προσπάθεια οικονομικής ανάπτυξης και η διευκόλυνση των διαδικασιών έκδοσης πολεοδομικών και οικοδομικών αδειών μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό κίνητρο για την ανάπτυξη. Ταυτόχρονα όμως είναι και η ευκαιρία για σημαντικές τομές στην πολεοδομική πολιτική, η οποία στην ουσία έχει ξεπεραστεί από τις ανάγκες και τα δεδομένα της εποχής. Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού είναι σίγουρα φιλόδοξο. Τα υπόλοιπα θα κριθούν εκ του αποτελέσματος.

Πηγή: philenews