1974: Το χρονικό μιας προδοσίας

20 Ιουλίου 1974. Πέρασαν κιόλας 41 χρόνια… Στις 05:20 σήμερα ήχησαν, όπως κάθε χρόνο οι σειρήνες σε ολόκληρη την Κύπρο.

Είναι η ώρα, που εκδηλώθηκε η τουρκική εισβολή. Μια εισβολή, η οποία θα μπορούσε να αποτραπεί τις πρώτες ώρες, αν δεν είχε προηγηθεί στις 15 Ιουλίου της ίδιας χρονιάς, το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και η συγκέντρωση των επίλεκτων μονάδων στη Λευκωσία, για να στηρίξουν τον Νίκο Σαμψών, τον οποίο επέλεξε η χούντα του Ιωαννίδη, ως τον εκλεκτό της.

Όπως ακριβώς 41 χρόνια πριν, ο τρομακτικός οξύς ήχος από τις σειρήνες πολέμου ήχησε στις 05:20, διακόπτοντας τα όνειρα των κατοίκων της Κύπρου και βυθίζοντας τους στον πιο σκληρό εφιάλτη.

Τότε, η τουρκική εισβολή με το κωδικό όνομα «Αττίλας» είχε μόλις ξεκινήσει και οι αποβατικές και αεροπορικές επιχειρήσεις ήταν μόνο η αρχή ενός δύσκολου και αιματηρού ταξιδιού, με τελικό προορισμό τον πόνο και την αιματοχυσία.

Περίπου 40 χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες, υπό τη διοίκηση του αντιστράτηγου Νουρετίν Ερσίν και την υποστήριξη της τουρκική αεροπορίας και του ναυτικού εισέβαλαν παράνομα και κατά παράβαση του καταστατικού χάρτη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών στις βόρειες ακτές της Κυπριακής Δημοκρατίας, σκορπώντας το θάνατο και τον πανικό.

Παρότι, η Τουρκία υποστήριξε ότι δεν επρόκειτο για εισβολή, αλλά για «ειρηνική επέμβαση», ώστε να επανέλθει η συνταγματική τάξη, μετά το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου, όλοι γνώριζαν ότι η πραγματικότητα ήταν τελείως διαφορετική και εξαιρετικά ωμή.

Τα «σμήνη» των τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών είχαν μαυρίσει τον ουρανό της Κύπρου, οι επιδρομές των στρατιωτών είχαν βάψει με αίμα τους δρόμους της Κερύνειας και της Λευκωσίας, ενώ οι εισβολείς δολοφονούσαν εν ψυχρώ δεκάδες ανθρώπους και εκτόνωναν τις αρρωστημένες σεξουαλικές ορέξεις τους σε ανήμπορες ν’ αντιδράσουν γυναίκες.

Είναι προφανές ότι οι Ελληνοκυπριακές δυνάμεις δεν είχαν προετοιμάσει την άμυνα.

Στην περιοχή, που οι τούρκοι έκαναν την απόβαση, υπήρχαν δύο κυπριακά τάγματα πεζικού.

Κανένα από τα δύο δεν κινητοποιήθηκε για να αντισταθεί στην απόβαση των Τούρκων.

Το 281 Τάγμα Πεζικού είχε σταλεί να κυνηγήσει τον Μακάριο, που είχε διαφύγει από την επίθεση των πραξικοπηματιών στο Προεδρικό Μέγαρο και το άλλο είχε λάβει οδηγίες να μην κάνει απολύτως τίποτα.

Παρά το ότι υπήρχε πλήρης αποδιοργάνωση, το 251 Τάγμα Πεζικού άρχισε να χτυπάει τα τουρκικά στρατεύματα με ότι οπλισμό διέθετε.

Την ίδια ώρα, χωρίς εντολές από το Γενικό Επιτελείο, από τα υψώματα του Πενταδακτύλου άρχισαν και οι βολές πυροβολικού.

Είναι αξιοσημείωτο ότι στη περιοχή βρισκόντουσαν και κάποιες άλλες ελληνοκυπριακές δυνάμεις, οι οποίες δεν αντέδρασαν, γιατί δεν είχαν εντολές από το Γενικό Επιτελείο.

Φρικτά λάθη
Παρά την σχεδόν ανύπαρκτη ελληνική αντίσταση οι Τούρκοι καθυστέρησαν για ώρες να δημιουργήσουν προγεφύρωμα και να προχωρήσουν στη κατάληψη της Κερύνειας, που βρισκόταν 8 χιλιόμετρα μακριά από την ακτή Πέντεμίλι, όπου έγινε η απόβαση.

Αν υπήρχε στοιχειώδης αντίσταση είναι πολύ σίγουρο ότι οι απώλειες τους θα ήταν τεράστιες και ενδεχομένως το εγχείρημα να έπαιρνε άλλη τροπή.

Είναι σημαντικό το γεγονός ότι το πρώτο βράδυ της 20ης Ιουλίου οι τουρκικές αποβατικές δυνάμεις βρισκόντουσαν καθηλωμένες σε ακτίνα 400 μέτρων στις ακτές και δεν υπήρξε καμία ελληνική αντεπίθεση.
Αντιθέτως, οι ελληνικές δυνάμεις χτυπούσαν άλλους στόχους και κατά τις μετακινήσεις τους

αντιμετώπιζαν την τουρκική αεροπορία, η οποία κυριαρχούσε πάνω από τη Κύπρο.

Ακόμα και τα δύο υποβρύχια, που είχε στείλει το ελληνικό γενικό Επιτελείο Ναυτικού, διατάχθηκαν να αλλάξουν πορεία και αντί να χτυπήσουν τον τουρκικό στόχο επέστρεψαν στην Ελλάδα.

Δηλαδή, έγιναν όλα όσα έπρεπε, για να διευκολυνθεί η τουρκική εισβολή σε μια εποχή που σε Αθήνα και Κύπρο τα ηνία τα κρατούσαν οι στρατιωτικοί.

Ηρωικές στιγμές
Παρά την εικόνα διάλυσης στις μάχες που έγιναν υπήρξαν παραδείγματα πραγματικού ηρωισμού και θυσίας, που δυστυχώς δεν ήταν ικανά να ανατρέψουν τη τραγωδία.

Οι πρώτοι νεκροί ήταν ο υποπλοίαρχος Ε. Τσομάκης και οι ναύτες και οι αξιωματικοί δυο παλιών τορπιλακάτων, που βγήκαν στα ανοικτά της Κερύνειας, για να αντιμετωπίσουν τον Τουρκικό αποβατικό στόλο. Ήταν μια αποστολή αυτοκτονίας και όμως την εκτέλεσαν.

Η Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛΔΥΚ), με τεράστιες απώλειες, άντεξε στη πρώτη φάση της εισβολής, καταφέρνοντας να δημιουργήσει σημαντικό κόστος στις τουρκικές δυνάμεις.

Ακόμα και όταν κατά τη περίοδο της εκεχειρίας οι Τούρκοι επιχείρησαν να καταλάβουν το στρατόπεδο, το Γενικό Επιτελείο ζητούσε να μην υπάρξει απάντηση και να τηρηθεί η κατάπαυση του πυρός, κάτι που δεν τήρησαν αυτοβούλως οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες, βλέποντας τις τουρκικές δυνάμεις να πλησιάζουν σε απόσταση αναπνοής.

Ακολούθησε ο δεύτερος γύρος της εισβολής, ο οποίος ήταν καθοριστικός.

Στο αεροδρόμιο Λευκωσίας, οι καταδρομείς που έφτασαν με τα αεροσκάφη ΝΟΡΑΤΛΑΣ από τη Κρήτη, βρέθηκαν πριν ακόμα προσγειωθούν, στο στόχαστρο των ελληνικών δυνάμεων, που νόμιζαν πως τα αεροσκάφη ήταν Τουρκικά.

Η φονική απόβαση των τουρκικών στρατευμάτων τελικά ολοκληρώθηκε σε δύο φάσεις, με τη δεύτερη «ειρηνευτική επιχείρηση» -όπως τη χαρακτήρισε η Τουρκία- να πραγματοποιείται στις 14 Αυγούστου και αποτέλεσμα την παράνομη κατοχή του 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι σήμερα.

200.000 εκδιώχθηκαν από τις κατοικίες τους, με αποτέλεσμα να γίνουν πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα, περίπου 4.000 έχασαν τη ζωή τους και 1.619 δηλώθηκαν ως αγνοούμενοι.

41 χρόνια μετά
Σαράντα-ένα χρόνια έχουν περάσει από εκείνη την μαύρη ημέρα που σηματοδότησε την αρχή του τέλους της ενωμένης Κύπρου και ακόμα και σήμερα, η Τουρκία εξακολουθεί να προκαλεί.

Την ίδια ώρα και παρά τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, για μία Κύπρο ανεξάρτητη και αδέσμευτη, το ζήτημα παραμένει άλυτο με την κυπριακή τραγωδία να σκοτεινιάζει ακόμα τα πρόσωπα όσων περιμένουν μάταια τους αγνοούμενούς τους και την επιστροφή στις πατρογονικές τους εστίες.

Φήμη

Comments

via Facebook